Geef uw mening

Toelichting

ORBA PM-Methode

Bij het onderzoek naar in de horecabranche voorkomende functies en de daaruit voort­vloeiende beschrijving en waardering van de referentiefuncties is de ORBA PM-methode voor functiewaardering toegepast. Functiewaardering is een methode om de functies in een bedrijf (of bedrijfstak) te rangschikken, om het verschil in zwaarte van de verschillende functies ten opzichte van elkaar te kunnen bepalen. Het niveau van de functies van zo’n twee miljoen werknemers zijn onderbouwd met behulp van ORBA.

De ORBA PM-methode valt uiteen in vier hoofdkenmerken (de vier B’s).

  • verwachte BIJDRAGE
  • functionele BESLISSINGEN;
  • vereiste BEKWAAMHEDEN;
  • werkgerelateerde BEZWAREN.

Deze hoofdkenmerken hebben betrekking op verschillende onderdelen van de functie-uitoefening en daarmee op verschillende soorten eisen die een normale functie-uitoefening aan de functievervuller stelt. Wanneer men niveaus van functies met elkaar vergelijkt, zoals men bij het indelen van bedrijfsfuncties ten opzichte van referentiefunctie doet, kan men ervoor kiezen om niveau-vergelijkingen te maken per hoofdkenmerk. Vaak is een vergelijking per hoofdkenmerk gemakkelijker te maken dan een totaalvergelijking. Een geschikte methodiek om dit te doen is het zgn. ‘plussen’ en ‘minnen’ van de bedrijfsfunctie per hoofdkenmerk ten opzichte van de referentiefunctie. Niet alle hoofdkenmerken tellen even zwaar mee in het vergelijken van functies, in zijn algemeenheid kan men het volgende zeggen:

  • de invloed van de eerste drie B’s (bijdrage, beslissingen, bekwaamheden) is groter op het niveau dan de invloed van de laatste B (bezwaren).
  • het hoofdkenmerk Bezwaren krijgt een relatief grote invloed op het totale niveau naar mate het niveau van de functie lager wordt en bestaat uit uitvoerende taken onder fysiek zware omstandigheden.

De hoofdkenmerken zijn onderverdeeld in 11 gezichtspunten, die op hun beurt weer verdeeld zijn in 21 aspecten. Bij het bepalen van een functieniveau wordt aan ieder gezichtspunt een score toegekend. Waarderen en vergelijken op basis van gezichtspunten en aspecten is werk voor specialisten, die daarvoor de beschikking hebben over de systeemsleutel (tabellen per gezichtspunt en analyse-criteria).

In de CAO Horeca- en aanverwante Bedrijf zijn elf niveaus, de functiegroepen 1 t/m 11, opgenomen. De referentiefuncties zijn, via de ORBA PM-methode voor functiewaardering, in deze functiegroepen ingedeeld en dienen als basis voor het indelen van een bedrijfsfunctie in een functiegroep. De werkgever stelt het niveau van een bedrijfsfunctie en dus de indeling in een functiegroep, vast door deze te vergelijken met referentiefuncties uit de bedrijfstak.

In onderstaande tabel zijn de hoofdkenmerken en gezichtspunten uiteengezet:

Hoofdkenmerk Gezichtspunt Uitleg
verwachte BIJDRAGE Effect De aard en omvang van de bijdrage aan de organisatie, haar onderdelen, klanten en relaties, geven de kaders voor het realiseren van de bijdrage.
Relationele invloed De noodzakelijke invloed op niet ondergeschikte anderen binnen of buiten de onderneming, waarmee relaties nodig zijn om de verwachte bijdrage van de functie te realiseren.
Positionel invloed De noodzakelijke invloed op, aan de positie ondergeschikte anderen, voorzover nodig om hen te laten meewerken om de verwachte bijdrage van de functie te realiseren.
functionele BESLISSINGEN Problematiek Het behandelen van uitdagingen, respectievelijk oplossen van problemen binnen de door de organisatie gegeven functionele ruimte.
vereiste BEKWAAMHEDEN Kennis Het geheel aan, vanuit opleiding en/of ervaring verkregen, kennis (weten dat) en het vermogen te kennen (weten hoe), voor zover benodigd voor het behandelen, respectievelijk oplossen van in de functie voorkomende uitdagingen en problemen.
Communicatie De communicatieve vaardigheden die noodzakelijk zijn voor het uitwisselen (interactief zenden en ontvangen) van informatie tussen personen, voor zover dit nodig is voor de uitoefening van de functie.
Motoriek De fysieke vaardigheden die noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van gecontroleerde bewegingen, voor zover dit nodig is voor de normale uitoefening van de functie.
werkgerelateerde BEZWAREN Zwaarte De bezwarende lichamelijke inspanning die een persoon moet leveren om een voorwerp (anders dan het eigen lichaam) in de gewenste positie te krijgen en/of te houden.
Houding en beweging De bezwarende lichamelijke inspanning dien een persoon moet leveren voor het handhaven van een lichaamshouding (statisch) enof het uitvoeren van een lichaamsbeweging (dynamisch)
Werkomstandig-heden De hinder die een persoon door het uitoefenen van de functie ondervindt ten gevolge van fysische en psychische fenomenen.
Persoonlijk risico De mate waarin de arbeidsgeschiktheid van de medewerker wordt bedreigd door de uitoefening van de functie.